Posadź w styczniu i zgarnij rekordowe plony, zanim inni jeszcze zaczną

Najlepsze warzywa do sadzenia i siewu w styczniu to temat, który budzi emocje wśród wielu ogrodników rozpoczynających nowy sezon. Zastanawiasz się, czy warto zacząć uprawę już teraz? Odpowiednio wybrane gatunki warzyw i kilka sprawdzonych trików mogą zapewnić Ci bardziej zbiory i przewagę nad innymi ogrodnikami. Podpowiadamy, które warzywa warto siać już teraz i jak uniknąć najczęstszych błędów w styczniu.

Styczeń często rozpala wyobraźnię ogrodników, którzy nie mogą się już doczekać pierwszych prac w ogródku. Warto jednak mieć świadomość, że dla większości warzyw ten miesiąc jest jeszcze zbyt wczesny, ponieważ brakuje im światła do prawidłowego rozwoju. Jednak są takie rośliny, dla których początek roku to doskonały czas na rozpoczęcie uprawy, często nawet lepszy niż wiosną. Poniżej poznasz unikalne triki, konkretne odmiany i metody uprawy, o których wie niewielu.

Czosnek i sekret wysokich plonów

Jednym z najbardziej wyjątkowych warzyw do sadzenia w styczniu jest czosnek. Gdy tylko ziemia nie jest zamarznięta, warto umieścić ząbki w gruncie – szansa niepowodzenia jest minimalna, a uprawa sadzona w tym okresie daje często zdecydowanie większe zbiory niż wiosną. Odmiany szczególnie skuteczne w tym terminie to: Harnaś, Lubasza, Ornak. Podobnie można postępować z czosnkiem słoniowym.

Cebula dymka i szczypior: jak przyspieszyć pierwszy zbiór?

Styczeń to dobra pora na sadzenie cebuli z dymki, zwłaszcza takich odmian jak Senshu Yellow. Plonów może nie będzie dużo więcej niż przy wiosennym sadzeniu, ale pojawią się wcześniej! Wysiewając cebulę na rozsadę w domu, miej na uwadze, że bez dodatkowego doświetlenia istnieje ryzyko, że sadzonki wybiegną i będą za słabe. Jeśli jednak możesz zagwarantować światło, np. w ogrzewanej szklarni: rozważ też odmiany takie jak Isaac, Exhibition dla okazałych cebul. Lepiej jednak poczekać z wysiewem do lutego.

Por i seler korzeniowy

Por na rozsadę teoretycznie można siać już w styczniu, ale podobnie jak w przypadku cebuli potrzebuje dodatkowego światła lub ogrzewanej szklarni. Jeśli nie jesteś w stanie zagwarantować tych warunków, zaczekaj do lutego lub marca. Sprawdzone odmiany to m.in. Elephant i Golem. Tak samo postępuj z selerem korzeniowym, najlepszy termin siewu rozsad to połowa lutego. Wcześniejsze wysiewy są ryzykowne i wymagają bardzo dobrych warunków.

Chrzan i topinambur prosto do gruntu

Kiedy ziemia nie jest zamarznięta, można posadzić chrzan i topinambur bezpośrednio do gruntu. Termin nie jest idealny, ale jeśli brakuje ci czasu na wiosnę, już w styczniu możesz rozpocząć uprawę tych wieloletnich warzyw. Pamiętaj o dobrze przemyślanym miejscu, ponieważ topinambur bardzo trudno usunąć z ogrodu – odrośnie nawet z małych kawałków korzenia.

Pierwsze rozsady papryki i bakłażana

Papryka i bakłażan kuszą możliwością wcześniejszych zbiorów, ale wymagają precyzyjnego planowania. Produkcja rozsad trwa od 7 do 10 tygodni, przy czym dla odmian ostrych, takich jak Habanero czy Thunder Mountain Longhorn, nawet dłużej. Jeśli masz możliwość doświetlania i zapewnisz ciepło możesz próbować zacząć już z końcem stycznia, ale optimum to luty i pierwsza połowa marca, szczególnie dla papryki słodkiej oraz bakłażana (np. Black Beauty). Tylko wtedy masz szansę na silne i zdrowe rozsady gotowe na majowy termin sadzenia do gruntu lub pod osłony.

Batat

Produkcję rozsad batata można spróbować rozpocząć już w styczniu, pod warunkiem zapewnienia ciepłych i jasnych warunków. Jednak nawet doświadczeni ogrodnicy często wybierają termin od połowy lutego do początku marca, kiedy szanse na sukces są większe.

Koper, marchew, pasternak, pietruszka?

Dla tych roślin styczeń to bardzo ryzykowny termin siewu. Szanse na wczesne zbiory są, ale równie wysokie jest ryzyko niepowodzenia, ponieważ wcześnie wykiełkowane siewki mogą zginąć jeszcze przed wiosną. Jeśli chcesz spróbować, siej gęsto, aby maksymalizować szanse, że choć część z nich wyrośnie dopiero w marcu. Szczególnie polecane są:

• Koper Lucullus, szmaragd
• Marchew Amsterdam 2, Pariser markt
• Pietruszka cukrowa Halblansch, Lenka

Uprawy w szklarni i tunelu foliowym – jak je wykorzystać zimą?

Posiadacze ogrzewanych szklarni i tuneli foliowych mogą spróbować styczniowego wysiewu warzyw o krótkiej wegetacji, takich jak sałata, rzodkiewka, czy ogórek szklarniowy. By uzyskać zdrowe rośliny, niezbędne jest zapewnienie dodatkowego światła (sztuczne doświetlanie). To rozwiązanie jest jednak kosztowne i nie dla każdego.

Jeśli nie dysponujesz szklarnią, styczeń to świetny moment na uprawę mikrolistków i szczypioru z cebuli w domowych warunkach. Takie świeże dodatki do kanapek i sałatek pozwolą przetrwać zimę do pierwszych zbiorów z gruntu.

Warto pamiętać o podlewaniu szklarni (nawet zimą, jeśli nie ma mrozów) i wykorzystać śnieg do nawadniania grządek. Dzięki temu gleba będzie gotowa na przyjęcie nowych roślin. Doniczki z wczesnymi truskawkami warto już w połowie stycznia przenieść pod osłony – zyskasz wcześniejszy zbiór owoców.

Kiedy odpuścić, a kiedy przyspieszyć styczniowe wysiewy?

Największy błąd, jaki możesz popełnić, to pośpiech, większość warzyw lepiej kiełkuje, gdy wydłużają się dni oraz podnosi temperatura, dlatego nie śpiesz się z wysiewem tych, które nie wymagają zimowania. Z drugiej strony, czosnek, cebula dymka, topinambur i eksperymentalne odmiany papryki czy selera mogą przynieść niespodziewanie dobre efekty, jeśli zapewnisz im optymalne warunki.